Adviseert en verdedigt cliënten, stelt stukken op en treedt namens hen op bij de rechter. Opleiding: Master Nederlands recht en de Beroepsopleiding Advocaten. De helft van de werknemers in deze beroepsgroep verdient tussen € 27,60 en € 51,20 bruto per uur (CBS, 2025). Juristen, de beroepsgroep waar de advocaat bij hoort, zijn zeer krap te vinden.
Geen gaten: alle kernvaardigheden in deze boom heb je al.
De boom groeit van onder naar boven: onderaan begin je, bovenin staan de vervolgberoepen. Tik of klik op een vakje voor uitleg.
04Specialist
03Zelfstandig
02Stage
01Studie
Hier begin je
Straf
Familie en arbeid
Rechtsgebieden
Kiezen waar je in thuis wilt zijn: bedrijven, strafzaken of familie en arbeid.
Bedrijven
Onderzoeken en betogen
Zoeken wat het recht zegt en dat overtuigend brengen.
Zaken en stukken
Stukken schrijven en een zaak door de procedure begeleiden.
Advies
De cliënt
Luisteren, adviseren en de belangen van je cliënt dienen.
Deze boom: 4 stappen (Studie, Stage, Zelfstandig, Specialist), 4 groepen, 22 vaardigheden. Daarin staan 12 van de 14 kernvaardigheden die ESCO bij dit beroep noemt. Of een vaardigheid kern of handig is, komt uit ESCO; de groepen, stappen en lijnen zijn van de redactie.
02 Opleiding
Zo word je advocaat
De opleiding die toegang geeft tot dit beroep, op de schaal van vmbo tot wo.
vmbo
1
2
3
4
hbo
wo
+
vmbombohbo · wovervolg
01
Bachelor en master Nederlands recht (wo)
Namen en croho-codes van de opleidingen hebben we niet gecontroleerd. De NOvA noemt ook toelating met een andere opleiding of beroepsachtergrond; die routes zijn niet uitgewerkt.
Niveau
wo-master
Duur
Volgens de NOvA is een afgeronde bachelor én master (of doctoraal) in het recht van een Nederlandse universiteit de gewone vooropleiding.
02
Beroepsopleiding Advocaten (BA) met stage
Je loopt stage bij een kantoor onder een patroon en volgt de BA bij de NOvA. Je verschijnt in ieder geval in vijf procedures voor de rechter en maakt tien stukken.
Niveau
vervolgopleiding
Duur
De BA duurt twee jaar en maakt deel uit van een stage die binnen drie jaar moet worden afgerond.
Duur, leerwegen (bol en bbl) en kosten per opleiding vullen we nog aan.
Beëdiging, inschrijving op het tableau en stage
Alleen wie als advocaat is ingeschreven op het tableau van de Nederlandse orde van advocaten mag de titel advocaat voeren. Inschrijven kan met een universitaire bachelor én master recht (of het doctoraat of de titel meester) en na beëdiging door de rechtbank. De eerste drie jaar ben je stagiair onder een patroon; de inschrijving is voorwaardelijk tot je de stageverklaring hebt. De NOvA geeft je een A-nummer.
Beroepsopleiding Advocaten
Tijdens de stage volg je de Beroepsopleiding Advocaten van de NOvA (twee jaar). Aan het eind van de stage moet je onder meer vijf keer in rechte zijn opgetreden en tien stukken hebben gemaakt (Verordening op de advocatuur, art. 3.9 en 3.10, zoals de NOvA ze noemt).
03 Loon
Wat verdien je als advocaat?
Een bandbreedte, geen belofte. Per niveau uit de cao waar die bekend is, met wat werknemers volgens het CBS echt verdienen ernaast.
Per niveau, uit de cao
StarterNog niet bekend
ErvarenNog niet bekend
SeniorNog niet bekend
Voor de advocatuur is geen cao gevonden: in het overzicht "Cao's in Nederland 2025" van het ministerie van SZW (peildatum 13 januari 2025, door de tweede lezer van cluster 7 doorgelezen) staat geen cao voor advocatenkantoren. Zelfstandige advocaten en partners hebben geen loon in de zin van een cao. Daarom tonen we alleen het CBS-loon: het middelste deel verdient € 27,60 tot € 51,20 bruto per uur (25e tot 75e percentiel, 2025); de helft verdient minder dan € 38,20. De CBS-groep Juristen omvat meer beroepen dan alleen advocaten (rechters, officieren van justitie, notarissen, bedrijfsjuristen), dus het is een indicatie.
Wat werknemers verdienen, per uur
€ 15€ 25€ 35€ 45
Advocaat
€ 38,20
Alle werknemers
€ 26,90
De balk is de middelste helft van alle uurlonen, het streepje de mediaan. CBS-groep Juristen, 2025, 71.000 werknemers (+31% sinds 2020).
Waar is dit op gebaseerd
Zolang de cao-schaal niet vaststaat, tonen we alleen het CBS: wat de middelste helft van de werknemers in deze beroepsgroep per uur verdient, zonder vakantiegeld en eindejaarsuitkering. Dat is spreiding over alle werknemers, geen loon per ervaringsjaar.
Deze CBS-groep telt alle juristen, ook rechters, officieren van justitie, notarissen en bedrijfsjuristen.
04 Verwante beroepen
Waar je als advocaat ook terechtkunt
Hoeveel kernvaardigheden van een ander beroep je al hebt. Hoe langer de balk, hoe kleiner de stap.
Nu staan er 490 beroepen in Umploy. Zodra er meer bij komen, zie je hier de acht beroepen met de meeste overlap.
05 Regelingen
Wie helpt betalen
Regelingen die bij de opleiding naar dit beroep kunnen helpen. Ze veranderen vaak: kijk altijd bij de uitvoerder.
Levenlanglerenkrediet
DUO
Voor wie
Je bent jonger dan 57 als het krediet ingaat. Voor hbo en wo (ook in deeltijd); in het mbo alleen voor de bol.
Wat
Een lening voor je lesgeld of collegegeld: in 2026-2027 tot € 1.511 lesgeld mbo of € 2.694 wettelijk collegegeld. Rente 2,33% in 2026, geen BKR-registratie.
Juristen, de beroepsgroep waar de advocaat bij hoort, zijn zeer krap te vinden. ROA verwacht dat de krapte tot 2030 iets afneemt. Dat is een prognose voor de beroepsgroep, geen garantie.