Naar de inhoud

Beroep · wo-master recht en beroepsopleiding

Advocaat

Adviseert en verdedigt cliënten, stelt stukken op en treedt namens hen op bij de rechter. Opleiding: Master Nederlands recht en de Beroepsopleiding Advocaten. De helft van de werknemers in deze beroepsgroep verdient tussen € 27,60 en € 51,20 bruto per uur (CBS, 2025). Juristen, de beroepsgroep waar de advocaat bij hoort, zijn zeer krap te vinden.

Beroep

Advocaat

Niveauwo + opleiding

Adviseert en verdedigt cliënten, stelt stukken op en treedt namens hen op bij de rechter.

Mediaan uurloon
€ 38,20bruto, middelste helft € 27,60 – € 51,20

Streepje: alle werknemers, € 26,90

Groei 2020–2025
+31%71.000 werknemers in 2025

Streepje: alle werknemers, +8%

Opleiding
Master Nederlands recht en de Beroepsopleiding Advocaten
  1. vmbo
  2. 1
  3. 2
  4. 3
  5. 4
  6. hbo
  7. wo

14 kernvaardigheden horen bij dit beroep. Mediaan alle werknemers: € 26,90 per uur.

Deze CBS-groep telt alle juristen, ook rechters, officieren van justitie, notarissen en bedrijfsjuristen.

01 Vaardigheden

Skilltree: De skilltree van een advocaat

22 vaardigheden in 4 stappen, 4 groepen; 12 daarvan zijn kern. Bij dit beroep horen in ESCO 14 kernvaardigheden.

  • Kernvaardigheid
  • Handig, niet nodig

Kies je eigen beroep: dan zie je welke vaardigheden je al hebt, welke gaten je nog moet dichten en hoe groot de stap is.

De boom groeit van onder naar boven: onderaan begin je, bovenin staan de vervolgberoepen. Tik of klik op een vakje voor uitleg.

  1. 04Specialist
  2. 03Zelfstandig
  3. 02Stage
  4. 01Studie

Straf

Familie en arbeid

Rechtsgebieden

Kiezen waar je in thuis wilt zijn: bedrijven, strafzaken of familie en arbeid.

Bedrijven

Onderzoeken en betogen

Zoeken wat het recht zegt en dat overtuigend brengen.

Zaken en stukken

Stukken schrijven en een zaak door de procedure begeleiden.

Advies

De cliënt

Luisteren, adviseren en de belangen van je cliënt dienen.

Deze boom: 4 stappen (Studie, Stage, Zelfstandig, Specialist), 4 groepen, 22 vaardigheden. Daarin staan 12 van de 14 kernvaardigheden die ESCO bij dit beroep noemt. Of een vaardigheid kern of handig is, komt uit ESCO; de groepen, stappen en lijnen zijn van de redactie.

02 Opleiding

Zo word je advocaat

De opleiding die toegang geeft tot dit beroep, op de schaal van vmbo tot wo.

  1. 01

    Bachelor en master Nederlands recht (wo)

    Namen en croho-codes van de opleidingen hebben we niet gecontroleerd. De NOvA noemt ook toelating met een andere opleiding of beroepsachtergrond; die routes zijn niet uitgewerkt.

    Niveau
    wo-master
    Duur
    Volgens de NOvA is een afgeronde bachelor én master (of doctoraal) in het recht van een Nederlandse universiteit de gewone vooropleiding.
  2. 02

    Beroepsopleiding Advocaten (BA) met stage

    Je loopt stage bij een kantoor onder een patroon en volgt de BA bij de NOvA. Je verschijnt in ieder geval in vijf procedures voor de rechter en maakt tien stukken.

    Niveau
    vervolgopleiding
    Duur
    De BA duurt twee jaar en maakt deel uit van een stage die binnen drie jaar moet worden afgerond.

Duur, leerwegen (bol en bbl) en kosten per opleiding vullen we nog aan.

Beëdiging, inschrijving op het tableau en stage

Alleen wie als advocaat is ingeschreven op het tableau van de Nederlandse orde van advocaten mag de titel advocaat voeren. Inschrijven kan met een universitaire bachelor én master recht (of het doctoraat of de titel meester) en na beëdiging door de rechtbank. De eerste drie jaar ben je stagiair onder een patroon; de inschrijving is voorwaardelijk tot je de stageverklaring hebt. De NOvA geeft je een A-nummer.

Beroepsopleiding Advocaten

Tijdens de stage volg je de Beroepsopleiding Advocaten van de NOvA (twee jaar). Aan het eind van de stage moet je onder meer vijf keer in rechte zijn opgetreden en tien stukken hebben gemaakt (Verordening op de advocatuur, art. 3.9 en 3.10, zoals de NOvA ze noemt).

03 Loon

Wat verdien je als advocaat?

Een bandbreedte, geen belofte. Per niveau uit de cao waar die bekend is, met wat werknemers volgens het CBS echt verdienen ernaast.

Per niveau, uit de cao

  1. StarterNog niet bekend
  2. ErvarenNog niet bekend
  3. SeniorNog niet bekend

Voor de advocatuur is geen cao gevonden: in het overzicht "Cao's in Nederland 2025" van het ministerie van SZW (peildatum 13 januari 2025, door de tweede lezer van cluster 7 doorgelezen) staat geen cao voor advocatenkantoren. Zelfstandige advocaten en partners hebben geen loon in de zin van een cao. Daarom tonen we alleen het CBS-loon: het middelste deel verdient € 27,60 tot € 51,20 bruto per uur (25e tot 75e percentiel, 2025); de helft verdient minder dan € 38,20. De CBS-groep Juristen omvat meer beroepen dan alleen advocaten (rechters, officieren van justitie, notarissen, bedrijfsjuristen), dus het is een indicatie.

Wat werknemers verdienen, per uur

Advocaat

Alle werknemers

De balk is de middelste helft van alle uurlonen, het streepje de mediaan. CBS-groep Juristen, 2025, 71.000 werknemers (+31% sinds 2020).

Waar is dit op gebaseerd

Zolang de cao-schaal niet vaststaat, tonen we alleen het CBS: wat de middelste helft van de werknemers in deze beroepsgroep per uur verdient, zonder vakantiegeld en eindejaarsuitkering. Dat is spreiding over alle werknemers, geen loon per ervaringsjaar.

Deze CBS-groep telt alle juristen, ook rechters, officieren van justitie, notarissen en bedrijfsjuristen.

04 Verwante beroepen

Waar je als advocaat ook terechtkunt

Hoeveel kernvaardigheden van een ander beroep je al hebt. Hoe langer de balk, hoe kleiner de stap.

  1. Officier van justitie

    wo-master recht + opleiding bij het OM · € 38,20 per uur

    Je hebt al 10 van de 16 kernvaardigheden

    Plan deze route
  2. Bedrijfsjurist

    wo-master rechten + beroepsopleiding · € 38,20 per uur

    Je hebt al 12 van de 21 kernvaardigheden

    Plan deze route
  3. Juridisch adviseur

    hbo of wo in de rechten · € 38,20 per uur

    Je hebt al 4 van de 11 kernvaardigheden

    Plan deze route
  4. Griffier

    niveau verschilt; vaste route niet uitgezocht · € 27,20 per uur

    Je hebt al 4 van de 11 kernvaardigheden

    Plan deze route
  5. Rechter

    juridische studie + opleiding tot rechter · € 38,20 per uur

    Je hebt al 4 van de 11 kernvaardigheden

    Plan deze route
  6. Juridisch medewerker

    mbo 4, soms hbo · loon nog niet bekend

    Je hebt al 4 van de 15 kernvaardigheden

    Plan deze route
  7. Mediator

    geen vaste opleiding · € 38,20 per uur

    Je hebt al 3 van de 12 kernvaardigheden

    Plan deze route
  8. Handhaver toezicht en veiligheid

    mbo 3 · € 24,20 per uur

    Je hebt al 1 van de 7 kernvaardigheden

    Plan deze route
  9. Notarieel medewerker

    mbo 4 of hbo, juridische richting · € 27,20 per uur

    Je hebt al 1 van de 10 kernvaardigheden

    Plan deze route
  10. Lobbyist

    hbo of wo, geen vaste route · € 33,00 per uur

    Je hebt al 1 van de 12 kernvaardigheden

    Plan deze route
  11. Gerechtsdeurwaarder

    beroepsopleiding + beroepsstage · € 27,20 per uur

    Je hebt al 1 van de 12 kernvaardigheden

    Plan deze route
  12. Luchthavenbeveiliger

    mbo 2-3 · € 24,20 per uur

    Je hebt al 1 van de 16 kernvaardigheden

    Plan deze route
  13. Belastingadviseur

    hbo/wo fiscaal recht of fiscale economie · € 38,00 per uur

    Je hebt al 1 van de 17 kernvaardigheden

    Plan deze route
  14. Arbeidsbemiddelaar

    mbo 4 of hbo · € 30,00 per uur

    Je hebt al 1 van de 17 kernvaardigheden

    Plan deze route
  15. Verzekeringsadviseur

    Wft-diploma voor het product waarover je adviseert · € 31,90 per uur

    Je hebt al 1 van de 18 kernvaardigheden

    Plan deze route
  16. Loopbaanadviseur

    wisselt per werkgever · € 32,80 per uur

    Je hebt al 1 van de 19 kernvaardigheden

    Plan deze route
  17. HR-adviseur

    hbo · € 32,80 per uur

    Je hebt al 1 van de 21 kernvaardigheden

    Plan deze route
  18. Auditor

    hbo-bachelor of wo, richting accountancy · € 38,00 per uur

    Je hebt al 1 van de 22 kernvaardigheden

    Plan deze route
  19. Relatiemanager bank

    geen vaste route; werkgever bepaalt · € 28,60 per uur

    Je hebt al 1 van de 22 kernvaardigheden

    Plan deze route
  20. Recruiter

    mbo 4 of hbo · € 32,80 per uur

    Je hebt al 1 van de 23 kernvaardigheden

    Plan deze route
  21. Vertaler

    hbo of wo, geen wettelijke eis · loon nog niet bekend

    Je hebt al 1 van de 24 kernvaardigheden

    Plan deze route
  22. Directiesecretaresse

    mbo 4 of hbo-bachelor · € 27,90 per uur

    Je hebt al 1 van de 25 kernvaardigheden

    Plan deze route
  23. Brancardier

    geen vaste opleiding gevonden · € 25,50 per uur

    Je hebt al 1 van de 39 kernvaardigheden

    Plan deze route
  24. Ambulanceverpleegkundige

    verpleegkundige + CZO-opleiding · € 31,80 per uur

    Je hebt al 1 van de 74 kernvaardigheden

    Plan deze route

Nu staan er 490 beroepen in Umploy. Zodra er meer bij komen, zie je hier de acht beroepen met de meeste overlap.

05 Regelingen

Wie helpt betalen

Regelingen die bij de opleiding naar dit beroep kunnen helpen. Ze veranderen vaak: kijk altijd bij de uitvoerder.

  • Levenlanglerenkrediet

    DUO

    Voor wie
    Je bent jonger dan 57 als het krediet ingaat. Voor hbo en wo (ook in deeltijd); in het mbo alleen voor de bol.
    Wat
    Een lening voor je lesgeld of collegegeld: in 2026-2027 tot € 1.511 lesgeld mbo of € 2.694 wettelijk collegegeld. Rente 2,33% in 2026, geen BKR-registratie.
    Wanneer
    Per studiejaar aan te vragen.

    Stand 18 november 2026 · DUO, levenlanglerenkrediet

06 Kans op werk

Is er werk?