Naar de inhoud

Beroep · mbo 2-4

Procesoperator

Bedient en bewaakt installaties in de procesindustrie, zoals chemie, voeding en energie, en lost storingen op. Opleiding: Een mbo-opleiding procesoperator (A, B of C, niveau 2 tot 4). Het CBS publiceert geen loon voor procesoperators (BRC 0723). De groep waar het schakelschema naar wijst (technici bouwkunde en natuur, 0721) is een ander beroep, dus we lenen dat loon niet. Het beroep heeft geen cao-loon in de bron gevonden en blijft daarom noindex.

Beroep

Procesoperator

Niveaumbo 2-4

Bedient en bewaakt installaties in de procesindustrie, zoals chemie, voeding en energie, en lost storingen op.

Mediaan uurloon
Nog niet bekendbruto, geen eigen CBS-groep

Streepje: alle werknemers, € 26,90

Groei 2020–2025
–geen eigen CBS-groep

Streepje: alle werknemers, +8%

Opleiding
Een mbo-opleiding procesoperator (A, B of C, niveau 2 tot 4)
  1. vmbo
  2. 1
  3. 2
  4. 3
  5. 4
  6. hbo
  7. wo

16 kernvaardigheden horen bij dit beroep. Mediaan alle werknemers: € 26,90 per uur.

Het CBS publiceert geen loon voor procesoperators (BRC 0723). De groep waar het schakelschema naar wijst (technici bouwkunde en natuur, 0721) is een ander beroep, dus we lenen dat loon niet. Het beroep heeft geen cao-loon in de bron gevonden en blijft daarom noindex.

01 Vaardigheden

Skilltree: De skilltree van een procesoperator

23 vaardigheden in 4 stappen, 5 groepen; 14 daarvan zijn kern. Bij dit beroep horen in ESCO 16 kernvaardigheden.

  • Kernvaardigheid
  • Handig, niet nodig

Kies je eigen beroep: dan zie je welke vaardigheden je al hebt, welke gaten je nog moet dichten en hoe groot de stap is.

De boom groeit van onder naar boven: onderaan begin je, bovenin staan de vervolgberoepen. Tik of klik op een vakje voor uitleg.

  1. ↑Daarna
  2. 04Verbeteren
  3. 03Sturen
  4. 02Bewaken
  5. 01Meelopen

Het proces

De installatie

Weten hoe de fabriek werkt en wat nagekeken moet worden.

Storingen

Van een alarm naar een oorzaak en een oplossing.

Proefdraaien

Meten en testen

Waarden bijhouden en testen of het goed gaat.

Schema's en tekeningen

Lezen hoe de installatie in elkaar zit.

Samenwerken en verbeteren

Met ingenieurs en collega's het proces beter maken.

Grondstoffen

Deze boom: 4 stappen (Meelopen, Bewaken, Sturen, Verbeteren), 5 groepen, 23 vaardigheden. Daarin staan 14 van de 16 kernvaardigheden die ESCO bij dit beroep noemt (In ESCO heet dit beroep "procestechnicus"; dat is een technische functie die breder is dan de Nederlandse procesoperator). Of een vaardigheid kern of handig is, komt uit ESCO; de groepen, stappen en lijnen zijn van de redactie.

02 Opleiding

Zo word je procesoperator

De opleiding die toegang geeft tot dit beroep, op de schaal van vmbo tot wo.

  1. 01

    Procesoperator A

    Basisberoepsopleiding in het kwalificatiedossier Industriële processen.

    Niveau
    mbo 2
    crebo
    25761
  2. 02

    Procesoperator B (allround operator)

    Vakopleiding in het dossier Industriële processen. Er is ook een mechanische variant (Mechanisch operator B, crebo 25760).

    Niveau
    mbo 3
    crebo
    25762
  3. 03

    Operator C

    Middenkaderopleiding in het kwalificatiedossier Procestechniek (de A- en B-opleidingen staan in het dossier Industriële processen).

    Niveau
    mbo 4
    crebo
    25802

Duur, leerwegen (bol en bbl) en kosten per opleiding vullen we nog aan.

03 Loon

Wat verdien je als procesoperator?

Een bandbreedte, geen belofte. Per niveau uit de cao waar die bekend is, met wat werknemers volgens het CBS echt verdienen ernaast.

Per niveau, uit de cao

  1. StarterNog niet bekend
  2. ErvarenNog niet bekend
  3. SeniorNog niet bekend

Procesoperators werken in de procesindustrie onder cao's die per sector verschillen, zoals de cao's voor de chemie en de voedingsindustrie, vaak met een bedrijfsloontabel. Welke cao en welke schaal bij jou past, hangt van je werkgever af, en een indeling voor de functie hebben we niet in een bron gevonden. Het CBS publiceert voor deze beroepsgroep geen loon. Daarom tonen we hier geen bandbreedte.

Wat werknemers verdienen, per uur

Alle werknemers

Het CBS publiceert geen loon voor procesoperators (BRC 0723). De groep waar het schakelschema naar wijst (technici bouwkunde en natuur, 0721) is een ander beroep, dus we lenen dat loon niet. Het beroep heeft geen cao-loon in de bron gevonden en blijft daarom noindex. Ter vergelijking staat hier wat alle werknemers verdienen.

Waar is dit op gebaseerd

Voor dit beroep hebben we nog geen loonbron: geen cao-schaal en geen eigen CBS-groep. We tonen geen bedrag tot we er een hebben.

04 Verwante beroepen

Waar je als procesoperator ook terechtkunt

Hoeveel kernvaardigheden van een ander beroep je al hebt. Hoe langer de balk, hoe kleiner de stap.

  1. Technicus industriële productie

    mbo 4 of hbo-bachelor · € 29,70 per uur

    Je hebt al 14 van de 16 kernvaardigheden

    Plan deze route
  2. Technicus productontwikkeling

    mbo 4 · € 29,70 per uur

    Je hebt al 7 van de 14 kernvaardigheden

    Plan deze route
  3. Technicus vliegtuigbouw

    mbo 3 tot hbo, in de luchtvaarttechniek · € 29,70 per uur

    Je hebt al 6 van de 18 kernvaardigheden

    Plan deze route
  4. Monteur landbouwmachines

    mbo niveau 2 tot en met 4 · € 25,70 per uur

    Je hebt al 4 van de 14 kernvaardigheden

    Plan deze route
  5. Onderhoudsmonteur productiemachines metaal

    mbo 2-4 · € 25,70 per uur

    Je hebt al 4 van de 14 kernvaardigheden

    Plan deze route
  6. Monteur industriële machines

    geen vaste opleidingsroute gevonden · € 25,70 per uur

    Je hebt al 4 van de 16 kernvaardigheden

    Plan deze route
  7. Operator stoomcentrale

    niveau nog niet vastgesteld · € 22,90 per uur

    Je hebt al 3 van de 12 kernvaardigheden

    Plan deze route
  8. Monteur roterende machines

    mbo 3 · € 25,70 per uur

    Je hebt al 4 van de 17 kernvaardigheden

    Plan deze route
  9. Monteur rollend materieel

    mbo techniek, niveau niet vastgesteld · € 29,70 per uur

    Je hebt al 6 van de 26 kernvaardigheden

    Plan deze route
  10. Monteur bouwmachines

    mbo 3-4 · € 25,70 per uur

    Je hebt al 3 van de 13 kernvaardigheden

    Plan deze route
  11. Inbedrijfsteller machines en installaties

    geen vaste opleidingseis · € 29,70 per uur

    Je hebt al 5 van de 22 kernvaardigheden

    Plan deze route
  12. Pneumatiektechnicus

    geen vaste opleiding gevonden · € 25,70 per uur

    Je hebt al 2 van de 12 kernvaardigheden

    Plan deze route
  13. Liftmonteur

    opleiding nog niet bepaald · € 25,10 per uur

    Je hebt al 5 van de 31 kernvaardigheden

    Plan deze route
  14. Verwarmingsmonteur

    mbo 2-3 · loon nog niet bekend

    Je hebt al 4 van de 26 kernvaardigheden

    Plan deze route
  15. Hydrauliektechnicus

    mbo techniek, geen vaste route · € 25,70 per uur

    Je hebt al 2 van de 13 kernvaardigheden

    Plan deze route
  16. Geotechnisch ingenieur

    hbo of wo · € 34,40 per uur

    Je hebt al 3 van de 20 kernvaardigheden

    Plan deze route
  17. Industrieel ontwerper

    hbo of wo (bachelor) · € 27,30 per uur

    Je hebt al 3 van de 20 kernvaardigheden

    Plan deze route
  18. Monteur consumentenelektronica

    geen vaste opleiding uitgezocht · € 25,10 per uur

    Je hebt al 2 van de 14 kernvaardigheden

    Plan deze route
  19. Waterbouwkundig ingenieur

    hbo of wo · € 34,40 per uur

    Je hebt al 3 van de 21 kernvaardigheden

    Plan deze route
  20. Scheepsmonteur

    technische opleiding, mbo-niveau · € 25,70 per uur

    Je hebt al 3 van de 23 kernvaardigheden

    Plan deze route
  21. Monteur koeling en klimaat (HVAC)

    mbo 2-4 · loon nog niet bekend

    Je hebt al 4 van de 31 kernvaardigheden

    Plan deze route
  22. Beleidsmedewerker

    hbo of wo · € 41,20 per uur

    Je hebt al 1 van de 8 kernvaardigheden

    Plan deze route
  23. Reparateur huishoudelijke apparaten

    geen vaste opleidingsroute · € 25,10 per uur

    Je hebt al 2 van de 16 kernvaardigheden

    Plan deze route
  24. Operator energiecentrale

    niveau en opleiding wisselen per werkgever · loon nog niet bekend

    Je hebt al 2 van de 17 kernvaardigheden

    Plan deze route
  25. Elektromechanisch technicus

    mbo 3-4 · € 29,70 per uur

    Je hebt al 3 van de 26 kernvaardigheden

    Plan deze route
  26. Technicus waterkracht

    geen vaste opleiding vastgesteld · € 29,70 per uur

    Je hebt al 3 van de 26 kernvaardigheden

    Plan deze route
  27. Monteur kantoormachines

    opleiding verschilt per werkgever · € 25,10 per uur

    Je hebt al 2 van de 18 kernvaardigheden

    Plan deze route
  28. Remmenmonteur

    mbo 2-4 · € 23,10 per uur

    Je hebt al 1 van de 9 kernvaardigheden

    Plan deze route
  29. Mechatronicus

    mbo 3-4 of hbo · € 25,70 per uur

    Je hebt al 3 van de 28 kernvaardigheden

    Plan deze route
  30. Elektrotechnicus

    mbo 4 of hbo-bachelor · € 29,70 per uur

    Je hebt al 3 van de 28 kernvaardigheden

    Plan deze route
  31. Lasertechnicus

    geen vaste opleidingsroute · € 29,70 per uur

    Je hebt al 3 van de 28 kernvaardigheden

    Plan deze route
  32. Onderhoudstechnicus vliegtuigen

    mbo 2-4 · € 25,70 per uur

    Je hebt al 3 van de 29 kernvaardigheden

    Plan deze route
  33. Robotica-technicus

    mbo 3-4 of hbo associate degree · € 29,70 per uur

    Je hebt al 3 van de 29 kernvaardigheden

    Plan deze route
  34. Monteur warmtepompen en koeltechniek

    mbo 2-3 + F-gassencertificaat · € 29,70 per uur

    Je hebt al 4 van de 40 kernvaardigheden

    Plan deze route
  35. Civiel ingenieur

    hbo-bachelor of wo, civiele techniek · € 34,40 per uur

    Je hebt al 3 van de 30 kernvaardigheden

    Plan deze route
  36. Civiel technicus

    hbo-bachelor (gangbare route) · € 29,70 per uur

    Je hebt al 2 van de 20 kernvaardigheden

    Plan deze route
  37. Operator controlekamer energie

    opleidingsniveau niet vastgesteld · loon nog niet bekend

    Je hebt al 2 van de 22 kernvaardigheden

    Plan deze route
  38. Automatiseringstechnicus industrie

    mbo 4 of hbo (associate degree) · € 29,70 per uur

    Je hebt al 3 van de 33 kernvaardigheden

    Plan deze route
  39. Operator rubberproductie

    geen opleidingsniveau vastgesteld · € 22,90 per uur

    Je hebt al 1 van de 11 kernvaardigheden

    Plan deze route
  40. Servicemonteur verwarming

    mbo 2-4 · loon nog niet bekend

    Je hebt al 1 van de 12 kernvaardigheden

    Plan deze route
  41. Softwareontwikkelaar

    mbo 4, hbo of wo · € 34,60 per uur

    Je hebt al 2 van de 24 kernvaardigheden

    Plan deze route
  42. Veiligheidskundige bouw

    hbo-bachelor als mogelijke route · € 29,70 per uur

    Je hebt al 1 van de 12 kernvaardigheden

    Plan deze route
  43. Monteur geothermie

    opleidingsniveau nog niet uitgezocht · € 25,10 per uur

    Je hebt al 2 van de 25 kernvaardigheden

    Plan deze route
  44. Elektronenbundellasser

    niveau verschilt per werkgever · loon nog niet bekend

    Je hebt al 2 van de 26 kernvaardigheden

    Plan deze route
  45. Operator blaasvormmachine

    geen vaste opleidingseis gevonden · € 22,90 per uur

    Je hebt al 1 van de 13 kernvaardigheden

    Plan deze route
  46. Laserlasser

    mbo 2-3 (indicatie) · loon nog niet bekend

    Je hebt al 2 van de 27 kernvaardigheden

    Plan deze route
  47. Supervisor technisch onderhoud

    mbo 4 of hoger, met ervaring · € 29,70 per uur

    Je hebt al 1 van de 14 kernvaardigheden

    Plan deze route
  48. Kraanmonteur

    geen vaste opleidingsroute, werkgever bepaalt · € 25,70 per uur

    Je hebt al 1 van de 14 kernvaardigheden

    Plan deze route
  49. Operator extrusiemachine

    geen vaste opleidingseis gevonden · € 22,90 per uur

    Je hebt al 1 van de 14 kernvaardigheden

    Plan deze route
  50. Kraandrijver haven

    geen vaste opleiding vastgesteld · € 23,80 per uur

    Je hebt al 1 van de 14 kernvaardigheden

    Plan deze route
  51. Beleidsmedewerker volkshuisvesting

    hbo of wo · € 41,20 per uur

    Je hebt al 1 van de 14 kernvaardigheden

    Plan deze route
  52. Lasinspecteur

    post-hbo lascursus (IWI-C) · € 29,70 per uur

    Je hebt al 2 van de 30 kernvaardigheden

    Plan deze route
  53. Walsoperator metaal

    opleiding nog niet uitgezocht · € 22,90 per uur

    Je hebt al 1 van de 15 kernvaardigheden

    Plan deze route
  54. Operator draadtrekmachine

    geen vast diploma gevonden · € 22,90 per uur

    Je hebt al 1 van de 15 kernvaardigheden

    Plan deze route
  55. Windturbinemonteur

    techniek + GWO-trainingen · loon nog niet bekend

    Je hebt al 2 van de 32 kernvaardigheden

    Plan deze route
  56. Bouwkundig ingenieur

    hbo of wo (bachelor, master) · € 34,40 per uur

    Je hebt al 1 van de 17 kernvaardigheden

    Plan deze route
  57. Elektromonteur rollend materieel

    mbo 2-3 technisch, vaak elektrotechniek · € 25,10 per uur

    Je hebt al 1 van de 17 kernvaardigheden

    Plan deze route
  58. Kwaliteitstechnicus

    mbo 4 of hbo, geen vaste route · € 29,70 per uur

    Je hebt al 1 van de 17 kernvaardigheden

    Plan deze route
  59. Teamleider assemblage

    mbo 4 of hoger (gevraagd in een vacature) · € 31,40 per uur

    Je hebt al 2 van de 34 kernvaardigheden

    Plan deze route
  60. Chatmedewerker

    geen vaste opleiding · € 22,00 per uur

    Je hebt al 1 van de 17 kernvaardigheden

    Plan deze route
  61. Office manager

    hbo (associate degree of bachelor) · € 27,90 per uur

    Je hebt al 1 van de 17 kernvaardigheden

    Plan deze route
  62. Elektromonteur

    mbo 2-4 · € 25,10 per uur

    Je hebt al 1 van de 18 kernvaardigheden

    Plan deze route
  63. Bouwkundig opzichter

    mbo 4 of hbo · € 29,70 per uur

    Je hebt al 1 van de 18 kernvaardigheden

    Plan deze route
  64. Monteur beveiligingsinstallaties

    vaste opleidingsroute nog niet vastgesteld · € 25,10 per uur

    Je hebt al 1 van de 19 kernvaardigheden

    Plan deze route
  65. Monteur elektriciteitsmeters

    mbo 2-3 · € 25,10 per uur

    Je hebt al 1 van de 19 kernvaardigheden

    Plan deze route
  66. Scheepselektricien

    mbo 2-3 elektrotechniek · € 25,10 per uur

    Je hebt al 1 van de 19 kernvaardigheden

    Plan deze route
  67. Spoorwerker

    geen vaste opleiding vastgesteld · € 29,70 per uur

    Je hebt al 1 van de 19 kernvaardigheden

    Plan deze route
  68. Puntlasser

    geen vaste opleidingseis gevonden · loon nog niet bekend

    Je hebt al 1 van de 19 kernvaardigheden

    Plan deze route
  69. Servicedeskmedewerker

    mbo 3 of 4 · € 25,70 per uur

    Je hebt al 1 van de 20 kernvaardigheden

    Plan deze route
  70. Elektricien

    mbo 2-4 · € 25,10 per uur

    Je hebt al 1 van de 21 kernvaardigheden

    Plan deze route
  71. Beveiligingsadviseur

    geen vaste opleiding gevonden · € 24,20 per uur

    Je hebt al 1 van de 21 kernvaardigheden

    Plan deze route
  72. Operator 3D-metaalprinten

    mbo-niveau (volgens vacatures) · € 29,70 per uur

    Je hebt al 1 van de 22 kernvaardigheden

    Plan deze route
  73. Inspecteur nutsvoorzieningen

    geen vaste opleiding; werkgever bepaalt · € 29,70 per uur

    Je hebt al 1 van de 22 kernvaardigheden

    Plan deze route
  74. Elektromechanisch monteur

    mbo 3-4 elektrotechniek · € 25,10 per uur

    Je hebt al 1 van de 24 kernvaardigheden

    Plan deze route
  75. Technisch tekenaar

    mbo 3-4 of hbo · € 29,70 per uur

    Je hebt al 1 van de 24 kernvaardigheden

    Plan deze route
  76. Logistiek coördinator luchtvracht

    mbo 4 · € 25,40 per uur

    Je hebt al 1 van de 24 kernvaardigheden

    Plan deze route
  77. Auto-elektricien

    mbo 2 tot 4, voertuigtechniek · € 25,10 per uur

    Je hebt al 1 van de 26 kernvaardigheden

    Plan deze route
  78. Scheepsinspecteur

    opleidingsroute nog niet uitgezocht · € 29,70 per uur

    Je hebt al 1 van de 27 kernvaardigheden

    Plan deze route
  79. Specialist import-export

    mbo 4 · € 30,00 per uur

    Je hebt al 1 van de 27 kernvaardigheden

    Plan deze route
  80. Terminalmanager

    mbo 4 of hbo-bachelor · € 11,40 per uur

    Je hebt al 1 van de 28 kernvaardigheden

    Plan deze route
  81. Laboratoriummedewerker medisch laboratorium

    opleidingseis nog niet vastgesteld · loon nog niet bekend

    Je hebt al 1 van de 29 kernvaardigheden

    Plan deze route
  82. Lasser

    mbo 2-3, met lascursussen · loon nog niet bekend

    Je hebt al 1 van de 36 kernvaardigheden

    Plan deze route
  83. Stuwadoor

    mbo 2-3 · € 11,40 per uur

    Je hebt al 1 van de 37 kernvaardigheden

    Plan deze route
  84. Offshore windturbinetechnicus

    geen vaste opleiding + GWO-training · € 29,70 per uur

    Je hebt al 1 van de 41 kernvaardigheden

    Plan deze route
  85. Manueel therapeut / gespecialiseerd fysiotherapeut

    hbo + BIG-registratie + specialisatie · € 32,40 per uur

    Je hebt al 1 van de 65 kernvaardigheden

    Plan deze route
  86. Fysiotherapeut

    hbo-bachelor + BIG-registratie · € 32,40 per uur

    Je hebt al 1 van de 90 kernvaardigheden

    Plan deze route

Nu staan er 490 beroepen in Umploy. Zodra er meer bij komen, zie je hier de acht beroepen met de meeste overlap.

05 Regelingen

Wie helpt betalen

Regelingen die bij de opleiding naar dit beroep kunnen helpen. Ze veranderen vaak: kijk altijd bij de uitvoerder.

  • Levenlanglerenkrediet

    DUO

    Voor wie
    Je bent jonger dan 57 als het krediet ingaat. Voor hbo en wo (ook in deeltijd); in het mbo alleen voor de bol.
    Wat
    Een lening voor je lesgeld of collegegeld: in 2026-2027 tot € 1.511 lesgeld mbo of € 2.694 wettelijk collegegeld. Rente 2,33% in 2026, geen BKR-registratie.
    Wanneer
    Per studiejaar aan te vragen.

    Stand 18 november 2026 · DUO, levenlanglerenkrediet

  • Subsidieregeling praktijkleren

    RVO, voor OCW

    Voor wie
    Je werkgever, als je leert op een leerwerkplek, zoals in de mbo-bbl.
    Wat
    Je werkgever krijgt tot € 2.800 per leerwerkplek. Dat maakt een opleiding naast je werk goedkoper voor de werkgever.
    Wanneer
    Aanvragen voor 2026-2027: 2 juni tot en met 17 september 2027.

    Stand 18 november 2026 · RVO, subsidieregeling praktijkleren

06 Kans op werk

Is er werk?

Wat UWV en het ROA over de kansen in dit beroep zeggen, vullen we nog aan.